ميهمان گرامي، به غول آباد خوش آمديد! | ايميل: گذر واژه: مرا به ياد بسپار براي يك ماه: وارد شدن: | قلعه
غول آباد / روزنامه ديواري
درباره يزد
وجه تسميه و نام هاي يزد

يزد در قديم نام هاي ديگري نيز داشته است. در زمان باستان تا انتهاي سلسله هخامنشيان با نام ايساتيس يا به زبان يوناني استيخاي شناخته مي شده كه به علت قرارگيري در تقاطع چهارراه باستاني ايران يعني شاهراه هاي پارس - خراسان و ري - كرمان حايز اهميت بوده است. پس از حمله اسكندر و رسيدن او به يزد و احتمالاً ساخت زندان يا اردوگاهي نظامي و ساكن كردن عده اي يوناني در يزد، نام آن به كثه تغيير پيدا مي كند. در تاريخ يزد، حمله اسكندر نقطه مهمي به حساب مي آيد به نحوي كه عده اي همنوا با تاريخ نويسان افسانه پرداز يوناني آغار بناي يزد را به دست اسكندر مي دانند. اينگونه است كه نام شهر كثه مي ماند تا زمان سلسله ساسانيان و مخصوصاً يزدگرد ها كه رابطه عميق و اساطيري اي بين شهر و خطه يزد با پادشاهان ساساني ايجاد مي شود و در اين دوران به نيت يزدان شهر تكميل و با نام يزد شناخته مي شود تا به امروز. ريشه واژه يزد را از يزدان به مفهوم پاك و مقدس و به معني ذات خداوند و يا از يشت و يزش يه معني ستايش و نيايش دانسته اند.

بالاي برگه
نكات جالب
شكسپير و شاعر يزدي

عشرت يزدي و عزت يزدي تخلص دو برادر شاعر و ورزشكار بوده كه در محله فهادان زندگي مي كرده اند. شعر عشرت يزدي در لندن، بالاي سردر خانه شكسپير با خط فارسي و كاشي ميبد نصب است؛ بدين مضمون:

مـقـصـد ز كــاخ و صــفـه و ايـوان نـگـاشتن
يـا كـاخ هـاي سـبــز و مـلـوكـانــه داشتن

دانـي كه چيست؟ آنكه به كام دل اندر آن
يك لـحـظـه دوستـي بـتـوان شـاد داشتن

علي مديري؛ كتاب تاريخ ورزش يزد

بالاي برگه
خاطرات
اجنه در جوي هرهر

جوي هرهر پايابي بوده كه شايد بيش از 60 پله مي خورده تا به آب مي رسيده اند. زمين فوقاني اين جوي مشرف بوده است بر گورستان بزرگ و قديمي يزد. اينچنين جويي با آن صدا و غرش آب و آن همه پله، آن هم در كنار يك چنين گورستاني، شب ها نقطه اي بوده است مخوف و ترسناك و محل تردد و اجتماع اشباح و اجنه. آقاي محمد رضا انتظاري مي گويد كه مرحوم حاج آقا وزيري -موسس كتابخانه وزيري- تعريف كرده كه يك شب، رنگرزي به جوي هرهر رفته بوده تا ريسمان هايش را كه رنگ كرده بوده است را در آنجا بشويد. وقتي از پله ها پايين مي رود، روشنايي و چراغ هايي به نظرش مي رسد و رفت و آمد و بزن و بكوب و شادي و شولولولو. رنگرز مانده بوده است كه چه كند؟ يكي مي گويد: رنگرز! تو ريسمانهايت را اينجا بگذار و برو؛ ما برايت خواهيم شست. رنگرز از خدا خواسته ريسمان ها را همانجا رها مي كند و پا به فرار مي گذارد. صبح روز بعد كه به سراغ جوي مي رود مي بيند كه تمام ريسمانش شسته و تميز در ميدان وسيعي كه بالاي جوي بوده، روي چوب ها پهن است.

حبيب مهرنيا؛ كتاب مظلومترين مزار يزد

بالاي برگه
موزه ها

موزه آب

تلفن: +98-351-6268340
آدرس: يزد، ميدان اميرچخماق، ابتداي خيابان قيام

موزه آب يزد در سال 1379 گشايش يافت. اين موزه محل مناسبي براي شناخت آثار و ابنيه تاريخي در زمينه هاي مختلف مربوط به آب است. در اين موزه لوازم مختلف حفر قنوات، ابزار و ادوات اندازه گيري حجم آب، وسايل تامين روشنايي در قنات، اسناد و مدارك خريد و فروش آب، وقف نامه هاي قديمي، كتابچه ميراب ها، اسناد توزيع آب، ظروف نگهداري و حمل آب و بسياري لوازم و اشياء ارزشمند ديگر در معرض ديد همگان قرار گرفته است. اين موزه در يكي از ارزشمند ترين آثار معماري سنتي يزد به نام خانه كلاهدوز ها واقع شده است.

بيشتر بخوانيد از اينجا.

بالاي برگه
واژه ها
پاچال

/pA.ĉAl/

پيشخوان دستگاه كسب.

ايرج افشار؛ كتاب واژه نامه يزدي

بالاي برگه
محله ها

محله فهادان

موقعيت: ضلع جنوبي خيابان فهادان و غربي امام خميني
محلات مجاور: بازار نو، وقت الساعت، شاه ابوالقاسم، كوشك نو

محله فهادان قديمي ترين محله يزد مي باشد. فهد به معني سرشناس است و چون آنجا محل سكونت بزرگان بوده نامش را از آن گرفته اند. يزديان آن محله را جنگل يا يوزداران نيز مي خوانند چون آنجا جنگل بوده و سلطان قطب الدين ابن عز الدين لنگر كه از اتابكان يزد در قرن هشتم بوده يوزپلنگ داشته است. تبديل آن به محله به عهد كاكويه و اوايل قرن پنجم هجري بر مي گردد. برخي از ابنيه شاخص تاريخي آنجا عبارتند از: زندان اسكندر، بقعه دوازده امام، خانه نواب وكيل، خانه تهراني، خانه لاري ها، مسجد فهادان، مسجد ملا زينل.


بالاي برگه
جانوران

يوزپلنگ آسيايي

نام علمي: Acinonyx jubatus venaticus

يوز داراي بدني كشيده، شكمي بالا، پوزه اي كوچك، دست و پاهايي بلند با پنجه هايي كند است. پوشش بدنش، نخودي رنگ با خالهاي سياه و گرد و كوچك است و داراي موهاي زبر و كوتاهي است. يوز به شيوه برخورد يك پا بر روي زمين در هر لحظه، مي‌تواند به سرعت 100 كيلومتر در ساعت برسد. تعداد بسيار اندكي از آنها در جهان و همه نيز در ايران وجود دارند كه استان يزد از مناطق عمده زيستگاه هاي آنهاست و به شدت تحت حفاظت قرار دارند. غذاي آنها جبير، آهو، قوچ، ميش، كل و بز و خرگوش وحشي است.

بيشتر بخوانيد از اينجا.

بالاي برگه
اماكن ديدني

باغ دولت آباد

اهميت: تاريخي
آدرس: يزد، انتهاي شهيد رجايي و بلوار دولت آباد
بازديد: با بليط فروشي، ساعت 8 الي 22

اين باغ يكي از آباداني هاي محمد تقي خان، سر سلسله خاندان خوانين يزد در اواخر زنديه مي باشد و آن زمان چون بهشتي بوده است. خان ابتدا قنات دولت آباد را به طول ده فرسنگ ايجاد كرد و سپس اين باغ زيبا را با اجزايي چون ديوان خانه يا عمارت هشتي، بهشت آيين، حوض ها و جدول هاي متعدد آب، چندين سردر، حرمسرا، خانه خدم و حشم و اصطبل ساخت. بادگير عمارت هشتي آن با 33.8 متر ارتفاع، بلندترين بادگير جهان مي باشد. اين باغ توسط خود خان بر حرم امام علي (ع) و روضه خواني وقف شده است.

بالاي برگه
آداب و رسوم
نخل برداري يزدي ها

فلسفه نخل برداري يزديان به اين صورت است كه آنچه در روز عاشورا براي حضرت امام حسين (ع) انجام نگرديده، اين مردم معتقد وعلاقه مند به امام حسين (ع) براي او و خانواده اش انجام مي دهند؛ از اين رو نخل را ابداع كردند؛ به اين صورت كه يعني محفه يا تابوتي است كه جسد مطهر امام (ع) را با آن بر مي دارند. اول محرم سراسر پنجره هاي نخل را با سپر هاي كوچك كه دوخته و حاضر كرده بودند و تعدادشان زياد بود مي بستند و بعد روي آن خنجر مي بستند و روي اين سپر ها و خنجر هاي آن آينه بندان مي كردند؛ وسط نخل هم پارچه بزرگي گلدوزي شده بود كه تمام سطح بيروني را مي گرفت و جلو و عقب آن منظره ورودي حرم امام حسين (ع) را نشان مي داد. وسط نخل چندين نفر كه اغلب جوانان يزدي بودند، هنگام بلند كردن نخل، سنج مي زدند.

جلال گلشن؛ كتاب يزد ديروز

بالاي برگه
غذا و شيريني ها

قطاب

مواد اوليه: بادام، خاك قند، روغن، آرد و پودر شكر

شيريني پزي سنتي در يزد سابقه اي طولاني دارد. شهرت شيريني هاي سنتي حاج خليفه علي رهبر يزد در جهان پيچيده است. براي تهيه قطاب ابتدا خمير را آماده مي كنند. سپس گلوله گلوله از خمير جدا كرده و آن را پهن كرده و مايه بادام و قند را در وسط آن مي ريزند و اطرافش را به هم مي چسبانند و مي پيچانند و در روغن سرخ مي كنند و سپس در صافي ريخته و بعد در خاك قند مي غلطانند؛ كمي پسته چرخ كرده روي آن ريزند و سپس آنها را در فر مي پزند.

رزا منتظمي؛ كتاب هنر آشپزي

بيشتر بخوانيد از اينجا.

بالاي برگه
مشاهير

سيد محمد خاتمي

دكتر محمد خاتمي فرزند آيت الله سيد روح الله از عالمان شهير، در اردكان يزد متولد شد. تحصيلات مدرسه اي وي در زادگاه بود. سپس در كنار تحصيلات حوزوي، در دانشگاه، فلسفه و علوم تربيتي فرا گرفت. وي در سال هاي 1376 و 1380 با راي قاطع مردم به رياست جمهوري ايران رسيد. در اين هشت سال با سعه صدر، آزادي و عدالت و آرامش را به جامعه آورد. با ارايه نظريه گفتگوي تمدن ها به جرگه انديشمندان جهان پيوست. پس از اتمام مسيوليتش، روز به روز بر محبوبيتش افزوده و ارزش كار هايش مشخص تر مي شود.

بيشتر بخوانيد از اينجا و اينجا.

بالاي برگه
ضرب المثل ها
آش با جاش!

/Aŝ bA jAŝ/

آش با جايش!

در مقام شگفتي در مورد تحفه، سوغات و يا نذوراتي به كار مي رود كه ظرفي دارد و آن ظرف واپس نيامده است.

ايرج افشار؛ كتاب واژه نامه يزدي

بالاي برگه
عكس هاي قديمي

اولين اتومبيل يزد

زمان: سال 1288 ه.ش.

اتومبيل درون عكس، اولين ماشيني است كه به يزد آورده اند. اين ماشين، فورد كلاجي و متعلق به آقاي محمد گلشن بوده است. راننده اتومبيل هم هندي است.

جلال گلشن؛ كتاب يزد ديروز

بالاي برگه
گياهان

انار

نام علمي: Punica granatum

انار درختچه اي پر شاخ و برگ با پاجوش هاي زياد، بدون كرك، با شاخه هاي نامنظم و كم و بيش خاردار و نيمه برگريز مي باشد كه در اقاليم نيمه گرمسير و مديترانه اي به ارتفاع 2 تا 5 متر مي رسد. طبق نظريه اي خاستگاه آن ايران مي باشد. استان يزد داراي جايگاه بالايي از نظر سطح زير كشت و ميزان توليد در ايران مي باشد. برخي از ارقام مهم انار يزد بدين شرح اند: شهوار دانه سفيد، شهوار يزدي، تب ولرز، پوست سياه، ميخوش يزدي يا ملس، طوق گردن، زاغ يزدي، آمانه خاتوني و گبري دانه سياه.

بالاي برگه
اماكن اقامتي

هتل باغ مشيرالممالك

درجه و گروه: سه ستاره ويژه
تلفن: +98-351-5239760~5
فاكس: +98-351-5253979
آدرس: يزد، يزد، خيابان انقلاب، بعد از كارخانه آقا

مشير الممالك، اولين هتل باغ ايراني با معماري و تجهيزات كاملا سنتي و در عين حال مجهز به كليه امكانات رفاهي مي باشد كه در محل باغ قديمي مشيرالممالك متعلق به دوره قاجاريه به وسعت 13 هزار متر مربع قرار دارد. اين هتل باغ در يكي از خيابانهاي ورودي شهر قرار گرفته و از طريق خيابانهاي اطراف به راحتي به كليه نقاط شهر دسترسي دارد. محوطه زيباي باغ، فواره ها و نهر هاي آب جاري و معماري اصيل ايراني، اين هتل باغ را به يكي از جاذبه هاي توريستي يزد تبديل نموده است.

بيشتر بخوانيد از اينجا.

بالاي برگه
صنايع دستي

قالي طرح افشان

نوع بافت: دستباف
جنس: پشم
اندازه: 3.0 × 2.0 متر
توليد كننده: فرش نصيرياني

قدمت قاليبافي در يزد مشخص نيست. وجود قالي هاي سردار جنگي و بعضي بافندگان گمنام و آثار نادر و بديعشان گوياي يك سابقه تاريخي طولاني است. سيسيل ادواردز در كتاب قالي ايران از قول گوويا كه در سال 982 ه.ش. به يزد آمده مي نويسد: "بهترين فرش دنيا در يزد بافته مي شود." سابقه طولاني بافندگي زيلو در ميبد و پارچه هاي نخي و ابريشمي در يزد مويد اين قدمت است. شگرد بافت و نوع پشم قالي يزد منحصر به فرد است. اينك، دوباره فرش يزد در هر دو بخش دستباف و ماشيني رونقي در اين صنعت ايجاد كرده است.

بالاي برگه
كتاب ها

در تكاپوي صبح

نويسنده: اكبر قلمسياه
ناشر: اطلاعات، گيتا، 1385
فيپا: ادبيات فارسي، تاريخ و نقد، يزد، تاريخ
شابك: 964-423-609-2
كميت: 1 جلد، 280 صفحه، 1500 تومان

اين كتاب مجموعه اي از 16 مقاله نگارنده است كه بر محور مسايل ادبي، فرهنگي و ايران شناسي است. بحث هاي نگارنده در زمينه شعر و ادب و مسايلي را كه در زمينه يزد مطرح ساخته، بيشتر به منظور شناخت دقيق تر از ميهن بوده است. نام بعضي از اين مقالات بدين شرح است: بحثي در شعر فارسي، الهام در روياي شاعران، واژه هاي يزدي در كشف الاسرار ميبدي، نگاهي به ديوان رياضي يزدي، انجمن هاي ادبي يزد، درآمدي بر يزدشناسي، يزد در آيينه سفرنامه ها، خاندان استاد محمد كريم پيرنيا و تاملي در زندگي و آثار فرخي.

بالاي برگه
عكس هاي هنري

خانه لاري ها

عكاس: همايون امير يگانه
نويسنده: محمد زمانيان
كتاب: يزد، نگين كوير

اين خانه در سال 1286 قمري ساخته شده است. مالك آن حاجي محمد ابراهيم لاري بوده است. در گذشته از آن به عنوان خانقاه نعمت اللهي استفاده مي گرديد. در ها، پنجره ها، ارسي ها و اتاق هاي آينه كاري و نقاشي شده آن يكي از نمونه هاي زيبا و عالي خانه هاي اعياني قرن سيزدهم يزد است.

بالاي برگه
شهر ها و روستا ها

شهر ابركوه

تقسيمات: شهرستان ابركوه، استان يزد
اقليم: گرم و خشك، بارش كمتر از 100 م.م.
مختصات: 53 درجه و 16 دقيقه شرقي و 31 درجه و 7 دقيقه شمالي، ارتفاع 1510 متر
جمعيت: 19164 نفر، 4270 خانوار، 2.2% رشد

ابركوه مركز شهرستان ابركوه مي باشد كه در فاصله 147 كيلومتري جنوب غربي يزد در مسير جاده يزد - شيراز قرار دارد. از كوه هاي مهم آن كوه سفيد يا گنبد عالي، قنبره يا سياه و پنج انگشت مي باشد. آنجا را ابرقو نيز خوانند و گويند چون كنار كوه بوده آن را بر كوه مي خواندند كه سرانجام ابركوه شده است. برخي از آثار و ابنيه تاريخي آن عبارتند از: گنبد عالي يا علي، مسجد جامع، پير حمزه سبزپوش يا پيرمراد، سرو ابركوه، مقبره حسن بن كيخسرو يا مزار طاووس، منار سردر نظام الملكي، گنبد سيدون و يخچال آقازاده.

كتاب فرهنگ جغرافيايي آبادي هاي استان يزد

بالاي برگه
وب سايت ها
پايگاه پژوهشي ميبد

سايت: meibodrc.ir

هدف از ايجاد پايگاه پژوهشي ميبد در سال 1378، حفاظت از ميراث غني اين شهر شش هزار ساله در ابعاد وسيع كالبدي و روحي يا ميراث مادي و معنوي آن است. آنجا، مكاني است پژوهشي با هدف شناخت هرچه بيشتر ميبد و ثبت و ضبط اين شناخت. اين پژوهش ها از كلي ترين مسايل مربوط به شهر همچون مردم شناسي و بوم شناسي ميبد تا جزيي ترين مسايل همچون سفال و تزيينات خاص ميبد را در بر مي گيرد. وبسايت اين پايگاه نيز داراي بخش هايي چون شهر تاريخي، پايگاه پژوهشي، مركز اسناد، انتشارات، نمايشگاه عكس و اخبار مي باشد.

بالاي برگه