ميهمان گرامي، به غول آباد خوش آمديد! | ايميل: گذر واژه: مرا به ياد بسپار براي يك ماه: وارد شدن: | قلعه
غول آباد / نگارخانه / عكس / زنگ ورزش در دبستان پسرانه كليميان در سال 1310

برگه نخست عكس (6) نقاشي (2) فيلم (3) موزه (3)

زنگ ورزش در دبستان پسرانه كليميان در سال 1310



پيش گفتار

اين عكس تاريخي، در سال 1310 و از كلاس ورزش دانش آموزان «دبستان پسرانه اتحاد يزد» گرفته شده است. مدرسه هاي اتحاد در سراسر ايران و جهان، ويژه شهروندان كليمي بوده است. در اين عكس، 22 دانش آموز يك كلاس و يا شايد همه مدرسه كه از كودك تا نوجوان در ميانشان هست، با لباس هاي يك دست و آراسته و كلاه پهلوي، سرگرم ورزش كردن روي حياط خانه مدرسه هستند. يك بزرگتر هم در بالاي پله ها ايستاده است. عكاس ناشناس، اين عكس را در سومين سال گشايش اين مدرسه گرفته است. لباس بچه هاي اين مدرسه با ديگر مدارس شهر كه خاكستري رنگ و كت بلند بوده جدا است.

اين عكس در كتاب نفيس، رنگي و انگليسي «فرزندان استر: نمايي از ايرانيان يهودي» (1) كه به كوشش «هومن سرشار» و در سال 1381 چاپ شده، آورده شده است. اين كتاب را مي توان در دو بخش ديد؛ يكي عكس هاي تاريخي و ديگري مقالاتي در زمينه زندگي ايرانيان يهودي. اين كتاب در سال 1384 به دست «انتشارات كارنگ» و با برگردان «خانم مهرناز نصريه» با رنگ بندي سياه و سفيد چاپ شده است. البته گفتني است كه ايرانيان يهودي از خود كتاب و به ويژه از شيوه ترجمه و افزودن پانوشت هايي بر متن آن گلايه دارند. گلايه هاي «انجمن كليميان تهران» را در اين پيوند بخوانيد.

در اين كتاب نزديك به 500 عكس چاپ شده است كه نزديك به 15 تا از آن ها در پيوند با يزديان كليمي است كه چند تا از آن ها، بسيار ارزشمند و ناياب هستند. اما در متن كتاب تنها چند اشاره كوتاه به يزد شده است. آن اشارات چنين است: "تا سال 1770 م (1149 ه.ش) و پس از قحطي يزد، خانواده هاي يهودي بيشتري به «مشهد» مهاجرت كردند." (2) "يهوديان يزد علامت سفيد و قرمزي روي كت هايشان مي دوختند." (3) "مدارس بعدي در ... يزد در سال 1926 (1305 ه.ش) شروع به كار كردند." (4) "«الياس اسحاقيان» مدير برخي مدارس آليانس ايران از جمله يزد بود." (5)

كتاب فرزندان استرBook Esther`s children
عكس چپ: تصوير روي جلد كتاب فرزندان استر به زبان انگليسي؛ استر همسر ايراني و يهودي خشايار شاه و از پيامبران بني اسراييل است؛ وي از شخصيت هاي كتاب آسماني انجيل و شخصيت اصلي كتاب مقدس استر است؛ او مايه رهايي يهوديان ايران از توطيه شوم يكي از درباريان مي شود و از اين رو نزد يهوديان بسيار گرامي و ارجمند است.
عكس راست: تصوير روي جلد ترجمه كتاب فرزندان استر به زبان پارسي؛ اين عكس، نماي مقبره استر و عمويش مردخاي در همدان است كه در قرن 19 م در كتاب اوژن فلاندن به چاپ رسيده است.

به هر روي، با بودن اين عكس ارزشمند است كه مي توانيم اكنون در سر كلاس ورزش بچه هاي يزدي كليمي در 80 سال پيش برويم. كودكاني كه امروز بزرگمرداني 90 ساله هستند. شوربختانه داده هاي ديگري درباره اين عكس در آن كتاب نوشته نشده است. دور از گمان هم نيست كه اين عكس نه از زنگ ورزش، كه از صف و ورزش صبحگاهي دانش آموزان باشد. (6)

مدارس اتحاد

در سفر «ناصر الدين شاه قاجار» به فرنگ و در تاريخ 12 ژوييه 1873 (21 تير 1252) كميته مركزي «سازمان اتحاد جهاني يهود» (7) با وي در «فرانسه» ديدار كردند و به وي پيشنهاد ساخت مدارسي براي ايرانيان يهودي دادند. شاه اين پيشنهاد را پذيرفت و هماهنگي هاي رسمي آن پس از چند روز انجام شد. 25 سال زمان گذشت تا اين كه در زمان «مظفر الدين شاه» و در سال 1277، اولين مدرسه آليانس (8) كليميان در «تهران» آغاز به كار كرد.

پس از تهران، مدرسه هاي اتحاد در 1279 در «همدان»، در 1280 در «اصفهان»، در 1282 در «سنندج» و «شيراز»، در 1283 در «نهاوند» و «كرمانشاه»، در 1285 در «بيجار» و در 1292 در «بروجرد» گشايش يافتند. پس از درنگ چند ساله از براي «جنگ جهاني اول»، در 1307 در يزد و در 1308 در «كاشان» نيز اين مدارس گشوده شدند. زبان خارجي اين مدارس، فرانسوي بود. اين مدارس نقش چشمگيري در بهبود اوضاع اجتماعي و فرهنگي يهوديان در طي چند دهه داشت.

مدرسه اتحاد يزد

در سال 1307 يك باب دبستان به نام «بستان پسرانه اتحاد» از سوي يهوديان يزد تاسيس شد. در سال 1308 «دبستان دخترانه اتحاد» نيز تاسيس شد و شروع به كار نمود. هزينه اين دو دبستان را «موسسه جهاني آليانس يهود» بر عهده داشت. (9) در اواخر دوره «رضا شاه» مسيولين مدرسه با تهيه يك قطعه زمين بزرگ در صدد جمع آوري اعانه و احداث ساختمان جديدي براي مدارس اتحاد برآمدند. اما با وقوع «جنگ دوم جهاني» و قطع شدن كمك هاي «موسسه جهاني آليانس يهود»، اين كار رها شد و حتي هزينه هاي جاري مدرسه را هم يهوديان يزد، خود بر عهده گرفتند. (10)

با پايان «جنگ جهاني دوم»، كمك هاي «آليانس يهود» به مدارس اتحاد از سر گرفته شد؛ به گونه اي كه هر روز در اين مدارس به 200 نفر از دانش آموزان مستمند ناهار داده مي شد. به علاوه، سالي يك دست لباس كامل هم به اين عده داده مي شد. در سال 1332 با مساعدت «اداره فرهنگ يزد»، كلاس اول متوسطه در مدارس «اتحاد» گشايش يافت. همچنين در اين سال بود كه درمانگاه مخصوصي براي دانش آموزان اين مدارس افتتاح شد كه كليه مخارج دارو و استخدام پزشك و پرستار را «آليانس يهود» تامين مي كرد. (11) (12)

زنگ ورزش مدرسه پسرانه اتحاد
برشي از عكس اصلي با ته رنگ؛ در اين عكس لباس هاي فرم مدارس بچه ها بهتر نمايان است.

«حسين بشارت» در كتاب خود مي نويسد: "در آن موقع [1320] غير از مدارس زرتشتيان و يك مدرسه متعلق به يهوديان، چهار مدرسه ابتدايي پسرانه دولتي در يزد بود." (13) «محمد حسين پاپلي يزدي» نيز در اين باره مي نويسد: "اكثر قريب به اتفاق بچه يهودي هاي يزد به «مدرسه اتحاد» مي رفتند. همين امر باعث شده بود كه بچه هاي آن ها از ساير بچه ها جدا باشند. وقتي در سال اول سيكل به «مدرسه ايرانشهر» مي رفتم با دو تا بچه يهودي همكلاس بودم." (14)

«مهدي مخبري» در كتاب خود مي نويسد: "كليميان در يزد داراي يك مدرسه به نام «اتحاد» بوده اند كه در «خيابان فرمانداري» واقع است و در حال حاضر با نام «دبستان قدس» توسط «آموزش و پرورش» اداره مي شود و دانش آموزان كليمي در آن به تحصيل مشغول اند." (15) البته اين عكس براي آن مدرسه نيست و در خانه اي است كه در آغاز، كلاس ها در آن بر پا مي شده اند؛ اما اين نكته كه اين خانه هاي مدرسه پسرانه و دخترانه اتحاد كجا ها بوده اند را بايستي از دانايان شهر پرسيد.

يزدي هاي يهودي

سخن به درازا كشيد. شما خوانندگان و يهوديان يزد نيز ياري كنيد و سر اين سخن را به دست بگيريد تا به اميد خدا در زير ديگر عكس هاي اين كتاب، اين گفتار دنبال شود. اما همين اندازه بايست گفت كه بدبختانه شمار يهوديان يزد كه از اصيل ترين نژاد هاي يزد هستند از چند هزار نفر در چند دهه پيش به چند ده نفر رسيده است. دريغا كه اين تنوع اصيل اديان و فرهنگ ها در يزد كمتر شده و اقوام نژادمند و باستاني مي روند و بيگانگاني كه در اين تمدن ريشه اي ندارند جاي آنان را مي ستانند.

پاورقي:
(1) Esther`s Children: A Portrait of Iranian Jews; Human Sarshar; 2002
(2) فرزندان استر؛ صفحه 119
(3) فرزندان استر؛ صفحه 149
(4) فرزندان استر؛ صفحه 194. در بيشتر جا ها تاريخ 1307 گفته شده است.
(5) فرزندان استر؛ صفحه 206
(6) نورالله جاوداني
(7) Courtesy of Alliance Israelite Universelle
(8) = Alliance، اتحاد
(9) سالنامه دبيرستان ايرانشهر؛ سال 1317؛ ص 34
(10) سالنامه فرهنگ يزد؛ سال 1328؛ ص 75
(11) سالنامه فرهنگ يزد؛ سال 1332؛ ص 71
(12) سرچشمه اين دو بند: هادي حكيميان؛ مقاله تحولات فرهنگي يزد از شهريور 1320 تا كودتاي 28 مرداد 1332؛ مجله پيام بهارستان؛ دوره 2؛ سال 2؛ شماره 5؛ پاييز 1388
(13) حسين بشارت؛ يزد شهر من؛ ص 151
(14) محمد حسين پاپلي يزدي؛ خاطرات شازده حمام؛ جلد 2؛ ص 198
(15) مهدي مخبري؛ اقليت هاي ديني زرتشتي و كليمي استان يزد؛ ص 46


امتياز شما به اين مقاله چيست؟

برو
بسيار خسته كننده
()
بدتر از ميانه
()
ميانه
()
بهتر از ميانه
()
بسيار دلربا
()

ديدگاه شما درباره اين مقاله چيست؟

نام شما: ايميل شما (امن):
* ديدگاه شما: * اين متن را رونويسي كنيد 0628570:
فرستادن خصوصي: | برو:

ديدگاه هاي خوانندگان درباره اين مقاله

3 ديدگاه واپسين از 3 ديدگاه
مجتبي
mos...@yahoo.com
سلام، ممنون از زحمتي كه ميكشيد. يافتن عكسهاي تاريخي مربوط به يزد، آنهم در كتابهايي كه در ظاهر هيچ ارتباطي با يزد ندارند، برايم جالب است. بي صبرانه منتظر ديدن عكسهاي ديگر اين كتاب با محوريت يزد هستم، مخصوصا چند عكس ارزشمندش. موفق باشيد.
1/30/2012 7:37:02 PM

ﺟﻼﻝ ﺩﻫﻘﺎﻥ
ﻣﻄﺎﻟﺐ ﺑﺴﻴﺎﺭ ﺍﺭﺯﻧﺪﻩ ﺍﯼ ﺑﻮﺩ و ﺷﺎﻳﺪ ﻫﻢ ﺗﻠﻨﮕﺮﯼ ﺑﻪ ﻫﻤﻪ ﻣﺎ ﺗﺎ ﺍﺯ ﭘﻴﺶ ﺩﺍﻭﺭﯼ ﻫﺎ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺍﻗﻮﺍﻡ و ﺍﺩﻳﺎﻥ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺧﻮﺩﺩﺍﺭﯼ ﮐﻨﻴﻢ و ﺑﻪ ﺍﻧﺴﺎﻧﻴﺖ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﺍﺣﺘﺮﺍﻡ ﺑﮕﺬﺍﺭﻳﻢﺑﮕﺬﺍﺭﻳﻢ.ﺩﺭ ﺍﻗﻠﻴﺖ ﺑﻮﺩﻥ ﺍﺩﻳﺎﻥ ﺩﺭ ﻳﮏ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻧﺒﺎﻳﺪ ﺩﺳﺘﺎﻭﻳﺰﯼ ﺑﺮﺍﯼ ﻓﺸﺎﺭ و ﻳﺎ ﺣﺘﯽ ﺗﻬﻤﺖ ﻭﺍﻓﺘﺮﺍ ﻗﺮﺍﺭ ﺑﮕﻴﺮﺩ .ﺍﻥ ﺷﺎﷲ ﮐﻪ ﺩﻳﮕﺮ ﺷﺎﻫﺪ ﺁﻥ ﻧﺒﺎﺷﻴﻢ ﮐﻪ ﻣﺤﺪﻭﺩﻳﺘﻬﺎ ﺍﻗﻮﺍﻡ و ﺍﻗﻠﻴﺖ ﻫﺎﯼ ﮐﻬﻦ ﺍﻳﺮﺍﻧﯽ ﺭﺍ ﮐﻪ ﺟﺰﺋﯽ ﺍﺯ ﺑﺮﮔﻬﺎﯼ ﻣﺎﻧﺪﮔﺎﺭ ﺗﺎﺭﻳﺦ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﻋﺰﻳﺰ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺗﺮﮎ ﻭﻃﻦ ﺳﻮﻕ ﺩﻫﺪ.
8/12/2013 4:59:22 AM

مصطفي آخوندي
maz_m...@yahoo.com
با سلام
جهت اطلاع شما وديگر دوستان بايد عرض كنم كه استر كه زن خشايار شاه يكي از پادشاهان خونريز و جنگ طلب هخامنشي كه يكي از عوامل سقوط اين سلسله جنگ هاي همين پادشاه است،با مكر وحيله ي مردخاي وزير يهودي خشايار شاه وارد دربار شد واين دو شخص از منفور ترين آدم هاي تاريخ ايران به شمار مي آيند چرا كه با دخالت اين دوشخص دستور كشته شدن وزير لايق ايراني(هامان) به همراه هزاران ايراني ديگر در روز 13 فروردين صادر شد كه يكي از مهمترين دلايلي كه مردم ايران در روز 13 فر وردين از خانه هايشان بيرون مي روند به خاطر اين تاريخ تلخ است و ميخ واهند از خانه هايشان بيرون روند تا بار ديگر كشته نشوند(هر چند كه اكثر مردم از اين مهم بي اطلاع اند).و بسي جاي تاسف است كه وزير لايق ايراني كه هر ساله يهوديان يك جشن تحت عنوان هامان سوزان(همان وزير لايق ايراني)در سرزمين هاي اشغالي برگزار ميكنند.

اگر شما يهودي هستيد پس بدانيد كه شما يهوديان جواب خوبي كوروش كبير را كه شما را از دست بختننس نجات داد را با كشتن ايراني ها و وزير لايق ايرانيمان داديد
7/23/2015 12:57:58 PM

ويژگي هاي اين مقاله

نشاني سرراست و هميشگي اين مقاله:
كد لينك اين مقاله در html:
كد لينك اين مقاله در انجمن ها:
كد لينك اين مقاله در ويكي پديا:

هنگام چاپ: 1/28/2012 9:02:33 PMامتياز: 4.05 از 5 در 20 راي ()
شمار بازديد: 6469شمار ديدگاه: 3